Nahoana no mianatra teny malagasy ?
Ny fianarana ny teny malagasy dia tsy ny fahaizana teny fanajana vitsivitsy ho an'ny dia ihany : midiva amin'ny kolontsaina izany, mahazo ny fitokisan'ny mpiresaka aminao ary mahita ny fiainana andavanandro izay matetika tsy hitan'ny mpizaha tany maika. Ho an'ny mpifindra monina, ny mpandeha liana na ny mpankamamy an'i Madagasikara, ny teny malagasy dia mamoha varavarana izay tsy hovohan'ny teny frantsay.
Ny fiteny malagasy dia mora ohatra ny tsy hoe : tsy misy feo toa ny sinoa, fitsipi-pitenenana mitovy tsara, abidia latina. Miaraka amin'ny herinandro vitsivitsy amin'ny fianarana mafy dia azo atao ny mitazona resaka tsotra.
Ny fototry ny fiteny
Fiarahabana
- Manao ahoana ? — « Manao ahoana ianao ? » (ofisialy, mety na aiza na aiza).
- Salama ! — « Salut ! » (tsy ofisialy, ampiasaina be amin'ny namana sy any avaratra).
- Akory aby ! — « Salama tsara ry zareo rehetra » (fitenim-paritra vezo / sakalava).
- Veloma — « Veloma ».
- Tafandria mandry — « Torò soa ».
Teny fitondran-tena ilaina
- Misaotra — « Misaotra ». Matetika ampiana betsaka (« be ») : misaotra betsaka.
- Azafady — « Azafady » / « Miala tsiny ». Teny tsy azo lavina, ampiasaina eo am-piandohan'ny fehezanteny mba hangatahana zavatra na hangataka fialan-tsiny.
- Eny / Tsia — « Eny » / « Tsia ».
- Tsy maninona — « Tsy misy fisaorana » / « Tsy maninona ».
Solo-anarana sy matoanteny ilaina
Ireo solo-anarana manokana :
- Aho — izaho
- Ianao — ianao (singulier)
- Izy — izy (lahy na vavy)
- Isika — isika (misy mpiresaka)
- Izahay — izahay (tsy misy mpiresaka)
- Ianareo — ianareo
- Izy ireo — izy ireo
Matoanteny fototra vitsivitsy : mihinana (mihinana), misotro (misotro), matory (matory), mandeha (mandeha), miteny (miteny), mianatra (mianatra). Ny fanovana matoanteny dia atao amin'ny tovona ara-potoana : m- ho an'ny ankehitriny, n- ho an'ny lasa, h- ho an'ny ho avy. Ohatra : mianatra (mianatra aho) / nianatra (nianatra aho) / hianatra (hianatra aho).
Ny fitenim-paritra : Merina, Vezo, Sakalava
Ny teny malagasy ofisialy dia miorina amin'ny merina, ampiasaina any amin'ny tampon-tany manodidina an'i Antananarivo. Izany no variana ampianarina any am-pianarana, ampiasaina amin'ny haino aman-jery nasionaly sy ny fitantanana.
Fa eny an-tsena dia handre fitenim-paritra malagasy maro ianao :
- Ny sakalava, eo amin'ny morontsiraka andrefana manontolo, miaraka amin'ny feo boribory kokoa sy ny voambolana manokana.
- Ny vezo, ampiasain'ny vahoaka an-dranomasina manodidina an'i Toliara, akaiky be ny sakalava atsimo.
- Ny betsimisaraka, eo amin'ny morontsiraka atsinanana, ary ny betsileo, any afovoany atsimo.
Tsara amin'ny ankapobeny ny fifankahazoan-kevitra, fa samy manana ny fomba fiteniny sy ny teny tiany ny faritra tsirairay. Ny fampifanarahana teny vitsivitsy amin'ny fitenim-paritra eo an-toerana dia mahafinaritra foana.
Ireo fahasarotana lehibe
Ho an'ny miteny frantsay, ireo fanamby lehibe amin'ny teny malagasy ho an'ny vao manomboka dia :
- Ny fanononana : ny « o » dia vakiana hoe « ou », ny « j » dia vakiana hoe « dz ». Ireo teny lava dia matetika manana tapany farany tsy dia re : vary (vary) dia vakina saika hoe « var ».
- Ny filaharan'ny teny : ny teny malagasy dia mampiasa amin'ny ankapobeny ny filaharana VOS (matoanteny – zavatra – mpanao), tsy mahazatra ny miteny frantsay.
- Ny feo matoanteny : mavitrika, mandefitra, tsy mivantana. Mitaky fanazaran-tena kely izany saingy lasa mazava.
- Ny voambolana ara-tsosialy : famantarana fanajana, fomba fiteny tsy mivantana, ny maha-zava-dehibe ny ohabolana.
Torohevitra hianarana tsara
- Mampihatra isan'andro, na 15 minitra aza. Ny fitohizana no lehibe noho ny faharetana.
- Mianara amin'ny fehezanteny feno, fa tsy amin'ny teny tokana.
- Henoy ny teny malagasy : mozika (tsapiky, salegy), radio an-tserasera, podcast.
- Miteny hatramin'ny andro voalohany, na dia diso aza. Ny mpampianatra teratany dia hanitsy anao haingana kokoa noho ny fampiharana rehetra.
- Misafidiana ny fitenim-paritra kendrena araka ny tetikasanao : merina ho an'i Antananarivo, vezo / sakalava ho an'i Toliara.
HERY MALAGASY : ny vahaolana hanatsarana anao
Mampifandray mpianatra manerantany amin'ny mpampianatra teratany any Madagasikara ny HERY MALAGASY, mipetraka any Toliara, Antananarivo, Fianarantsoa na Antsiranana. Misafidy ny mpampianatrao ianao araka ny fitenim-paritra tianao ianarana, ny haavonao ary ny fandaharam-potoananao. Ny lesona teny malagasy dia atao amin'ny visio, araka ny hafainganamponao, amin'ny vidiny azo tanterahina.
Na manomana dia ianao, na fifindra-monina, na tsy maintsy hifandray amin'ny fototrao fotsiny, dia hahita eto aminay ny mpampianatra izay tena hanatsara anao.